Laat gemaaide slootranden kansrijk voor weidevogelbeheer

ma 26 sep 2016

Het aantal weidevogels staat in Nederland zwaar onder druk. Vooral kuikens overleven moeilijk. Door  slootranden later te maaien ontstaat er echter een prima habitat, wat de weidevogelstand bevordert.  Een dergelijke maatregel kan een effectieve aanvulling zijn op het huidige weidevogelbeheer, zoals kruidenrijk grasland. Dit blijkt uit een inventarisatie van diverse graslanden in Midden-Delfland door het Louis Bolk Instituut.

Kruidenrijk grasland: niet per definitie meer insecten
Er blijkt nauwelijks een relatie te bestaan tussen kruidenrijkdom van het weiland en voedselbeschikbaarheid: de onderzoekers constateerden namelijk geen duidelijk verschil in aantallen insecten tussen kruidenrijke percelen met een open structuur en meer intensief gebruikte percelen met  een gesloten structuur. Alleen spinnen kwamen in hogere aantallen in “open” grasland voor. Het belangrijkste aspect van kruidenrijk grasland lijkt daarom de toegankelijkheid voor weidevogelkuikens te zijn. Weidevogelkuikens kunnen zich eenvoudiger voortbewegen en makkelijker foerageren in grasland met een open vegetatiestructuur. 

Open landschapsstructuur cruciaal voor grutto en tureluur
Slootranden hadden over het algemeen een open structuur, en zijn daardoor goed toegankelijk voor weidevogelkuikens. Daarnaast kwamen er meer grotere vliegende insecten en snuitkevers (belangrijk voedsel voor de kuikens van grutto en tureluur) voor in de slootrand dan in het midden van een perceel. Loop- en korstschildkevers, belangrijk voedsel voor kievit-kuikens, kwamen echter meer voor in het midden van percelen.

Aangepast beheer van slootranden belangrijk
Veel veehouders houden al rekening met weidevogels, maar zien op tegen de verplichtingen die bij zware beheerpakketten horen. Slootranden laat maaien is echter relatief gemakkelijk in te passen in een doorsnee melkveebedrijf, en biedt duidelijk voordelen voor weidevogels. Om een kwalitatief goede foerageer-omgeving voor weidevogelkuikens te creëren is het advies om slootranden onbemest te laten en moeten hekkelzoden direct worden afgevoerd . Anders is de kans op een te dichte graszode en/of verruiging groot.

Opzet van het onderzoek
Vanaf april tot juni 2016 zijn in Midden-Delfland 12 verschillende graspercelen intensief gemonitord op bodemleven en –kenmerken, botanische samenstelling en insectenleven (middels bodem- en plakvallen). Er is onderscheid gemaakt tussen de perceelsranden en het midden van het perceel. Het onderzoek is uitgevoerd door het Louis Bolk Instituut als onderdeel van het programma voor Kringloopboeren dat ondersteund wordt door de gemeente Midden-Delfland. 

De resultaten van het onderzoek staan uitgebreid beschreven in het artikel Voedsel voor weidevogels: Slootranden net zo interessant als kruidenrijk grasland? dat in eind september in het blad V-Focus is verschenen. 

Over het Louis Bolk Instituut 
Het Louis Bolk Instituut is een internationaal onafhankelijk kennisinstituut ter bevordering van écht duurzame landbouw, voeding en gezondheid. Belangrijke opdrachtgevers zijn onder andere het Ministerie van Economische Zaken, provincies, waterschappen, natuurbeherende organisaties en het bedrijfsleven. Opdrachtgevers waarderen onze integrale visie op duurzame landbouw, voeding en gezondheid en ons vermogen om praktische kennis en adviezen te bieden die leiden tot een duurzame en gezonde groei van mens, dier, plant en bodem. Kijk voor actuele projecten op www.louisbolk.nl/projecten

Bron: Louis Bolk Instituut

Nieuws

  • Midden-Delfland: 100 ha nieuwe weidevogelnatuur

    Midden-Delfland is 100 hectare weidevogelnatuur rijker. Dat werd op 24 mei 2017 gevierd met een Vroege Vogelontbijt op de biologische boerderij van Arie van den Berg. De bekende bioloog Nico de Haan verwelkomde de gasten. Als blijk van waardering...Lees meer >
    wo 24 mei 2017
  • Weidevogels en een biertje, een goede combinatie

    Het eerste Weidevogelcafé van Midden-Delfland is een feit. Woensdagavond kwamen negen bevlogen boeren uit Midden-Delfland voor het eerst bij elkaar. Ervaringen met weidevogels en weidevogelbeheer uit wisselen en van elkaar leren, dat was het idee...Lees meer >
    vr 5 mei 2017